Managementparticipatie: Waarom het verschil maakt (1/4)

Als managementteam is het belangrijk om nauw betrokken te zijn bij de onderneming. In dit eerste deel van onze vierdelige serie beginnen we bij de basis: waarom betrokkenheid van het management cruciaal is en participatie mogelijk key is voor het succes van bijvoorbeeld een transactie. Relevant voor ondernemers die een verkoop voorbereiden, investeerders die een overname overwegen, en managementteams die hun positie willen begrijpen.

Wat is managementparticipatie?

In overnametrajecten gaat veel aandacht uit naar waarderingen, dealstructuren en financiering. De betrokkenheid van het management is daarentegen minstens zo bepalend voor het succes. Een overname kan op papier perfect zijn, maar zonder gemotiveerd management blijft waardecreatie beperkt.

Met managementparticipatie wordt betrokkenheid gerealiseerd van het management door het team economisch te laten meegroeien met het succes van de onderneming. Zo ontstaat een directe koppeling tussen inspanning en resultaat, oftewel de belangen op één lijn te brengen tussen management, aandeelhouders en investeerders.

Waarom prikkels werken

Het idee achter managementparticipatie is helder: mensen presteren beter als ze zelf kunnen profiteren van het resultaat. Harvard Business Review onderschrijft dit in onderzoek naar private equity: bedrijven die worden overgenomen door PE-partijen leveren consistent betere resultaten, onder andere dankzij stevige incentives voor het management.

Die prikkels werken omdat ze concrete en meetbare gevolgen hebben. Een manager die alleen een vast salaris ontvangt, denkt anders over risico's en kansen dan een manager die mede-eigenaar is. Eigenaarschap maakt bedrijfspresentaties persoonlijk.

Meer dan alleen geld

Managementparticipatie gaat verder dan alleen een financiële beloning. Het geeft het management zeggenschap, een stem in het nemen van strategische beslissingen. Dat creëert betrokkenheid. Iemand die aandeelhouder is, denkt mee over de lange termijn. Iemand die alleen werknemer is, kijkt anders naar een exit of een grote investering.

Tegelijkertijd introduceert participatie ook spanning. Een manager draagt op deze manier twee petten: als bestuurder moet het management handelen in het belang van de onderneming, als aandeelhouder wil het management het eigen rendement maximaliseren. Die spanning is niet erg, maar vraagt wel om bewuste aandacht en een goede bestuurlijke inrichting.

Waar liggen de valkuilen?

Managementparticipatie brengt ook risico’s met zich mee. Doordat het management zelf mee investeert, kan die investering bij tegenvallende prestaties (deels) verloren gaan. Daarnaast zijn er praktische vraagstukken die vooraf geregeld moeten worden. Wat gebeurt er als iemand vertrekt? En maakt het daarbij uit of dat vrijwillig is, of juist niet?

Het is van belang om goede en duidelijke leaver-afspraken te maken (voor zowel de good leaver als de bad leaver). Kort gezegd: wie onder goede omstandigheden vertrekt, heeft andere afspraken dan wie dat niet doet. Ook de vraag wanneer aandelen of rechten definitief worden, verdient aandacht. Via een vestingperiode bouw je het eigendom geleidelijk op, zodat participatie gekoppeld blijft aan daadwerkelijke bijdrage over tijd. Een lock-up voorkomt daarnaast dat iemand direct na een transactie vertrekt en de aandelen verkoopt.

Verschillende wegen naar hetzelfde doel

Er zijn veel manieren om management te laten participeren. Direct aandeelhouderschap, certificaten, opties, phantom shares en bonusregelingen. Al deze verschillende opties hebben eigen karakteristieken en toepassingen. Welke vorm het beste past hangt af van de situatie: de grootte van het bedrijf, de fase waarin het zich bevindt, het type transactie en de wensen van het management. In de volgende blog van deze serie gaan we dieper in op deze verschillende vormen. Hierin bespreken wij participatie met aandelen, opties en rechten, en tot slot bonusprincipes en cashplannen voor wie geen eigen vermogen wil of kan inleggen.  

Overweeg de mogelijkheden van management participatie

Management participatie levert vaak meer op je denkt. Het kan een overnameproces soepeler laten verlopen en de kans op succes vergroten. Maar ook in de dagelijkse praktijk werkt het: door het management mee te laten delen, groeit het gevoel van eigenaarschap. Kortom: het is dus zeker de moeite waard om te onderzoeken wat managementparticipatie voor jouw organisatie kan betekenen.

‍

Bronnen:

Harvard Business Review - "The Strategic Secret of Private Equity" (September 2007)

https://hbr.org/2007/09/the-strategic-secret-of-private-equity

‍

‍

‍